::> News
::> Konkursy
::> Warto zajrzeć
::> Pocztówki lubaczowskieOd 1870 r. ukazują się kartki pocztowe z widokami miast, zabytków, kościołów i pałaców, a także prezentujące ludność oraz stroje ludowe licznych regionów monarchii austro-węgierskiej.W Muzeum w Lubaczowie zgromadzono kolekcje 60 pocztówek poświęconych miastu oraz kilka z okolicznych miejscowości. Najwcześniejsze znane lubaczowskie wydawnictwa pochodzą z ostatnich lat XIX w, Stanowią one fotograficzną dokumentację stanu zniszczeń po pożarze, który wybuchł 28 września 1899 r. i obrócił w zgliszcza prawie cały rynek z przylegającymi do niego ulicami. W dobie autonomii galicyjskiej pocztówki wydawane były przeważnie w celach reklamowych i komercyjnych przez lokalnych przedsiębiorców. Zamówienia powierzano profesjonalnym pracowniom fotograficznym np. H. Herbst & E. Tanzer we Lwowie, E. Tanzer w Jarosławiu, Zakładowi Hegedusa we Lwowie. Przykładem edycji o charakterze reklamowym jest wydana "nakładem z handlu F. Friedricha w Cieszanowie" kartka z widokiem jego sklepu. Podobne przedsięwzięcie podjął w 1904 r. fotograf Juliusz Czora z Oleszyc, wprowadzając na rynek kartkę pocztową z widokiem cerkwi. Wydawcami lubaczowskich pocztówek byli w tym okresie: Dawid Herzberg, Jakub Herzberg, Schulim Riss, M. Kozorys, M. Klausner, M. Glugsmann, M. Wołoski, J. Ablewicz, Sische Straasberg. Oprócz unikalnego materiału ikonograficznego, na kartkach możemy spotkać zapisy informujące o wydarzeniach historycznych, mieszkańcach, obyczajach i życiu codziennym ludności: - rok 1912 "Kochani Rodzice! Jestem dziś w Lubaczowie na wycieczce. Skupujemy różne delikatesy, szwarc mydło i powidło... Przywiozę masło i ser od mazura (rolnika - przyp. autora) ale niewiele tylko świeże. " - luty 1915 r. "Tak przedstawia się rynek lubaczowski w czasie spokoju. Teraz wszystko zniszczone, na rynku studnia, a z kamienic i ratusza kupa gruzów. " - 23 maja 1916 r. "Draha Mati!...zasilam pohlied z Lubaczova jak kdysu vypadal!" -pisał G. Sasek, Inf. Reg. No 90 II Komp. (II Kompania 90 pułku piechoty przyp. autora) - 1926 r. "Panno Zusiu! Za przyjemną - miłą karteczkę rączki całuję..." - rok 1927 r. "Serdeczne pozdrowienia z Lubaczowa. w którym bawię się doskonale, używając wszelkich przyjemności wiejskich i miejskich. " W niepodległej Polsce w 1926 r. ukazała się seria pocztówek Lubaczowa, wydana przez hurtownię tytoniu Franciszka Mazurkiewicza, burmistrza miasta w latach 1929-1939. W okresie PRL-u prywatnych wydawców zastąpiły zakłady państwowe np.: Biuro Wydawniczo - Propagandowe RSW Prasa Książka Ruch, a następnie Krajowa Agencja Wydawnicza. Po 1989 roku nastąpiła dłuższa przerwa w wydawaniu lubaczowskich pocztówek. Problem braku na rynku kart pocztowych z widokami Lubaczowa próbowała rozwiązać Fundacja im. Jana Pawła II, podejmując emisję w 1991 r. przed wizytą Ojca świętego. Z kolejną inicjatywą wystąpiło Muzeum w Lubaczowie, wydając w 1997 r. kartki świąteczne. W tym samym czasie systematyczną działalność wydawniczą podjął Rejonowy Urząd Pocztowy w Przemyślu. Na widokówkach z muzealnej kolekcji prezentowane są gmachy użyteczności publicznej, osiedla oraz panoramy miasta. Najczęściej fotografowano rynek, główny plac miejski, ośrodek życia gospodarczego i społecznego, miejsce zebrań i świętowania uroczystości. Zachowały się zdjęcia, na których utrwalono uroczystości miejskie, takie jak obchody święta 11 listopada, pogrzeb J. Piłsudkiego, przemówienie burmistrza Mazurkiewicza przed ratuszem, zjazd ludowców, strażaków itp. W latach dwudziestych XX w. na rynku posadzono drzewa, które zmieniły z czasem charakter tego miejsca na bardziej rekreacyjny, a życie publiczne usunęły poza centrum miasta. Czy obecna rzeczywistość była zaplanowana przez inicjatorów nasadzeń? Pytanie to najczęściej nasuwa się przy przeglądaniu materiału ikonograficznego, prezentującego zmiany w wyglądzie Lubaczowa na przestrzeni lat. Zenon Swatek, Lubaczowskie pocztówki, "Lubaczów'99. Jednodniówka", 1999, s. 9-10.
Pocztówki nadesłane przez p. Zubrzyckiego znajdują się tutaj |
